PRAWO ŁATWIEJ

Jakie skutki niesie dla Ciebie zakaz konkurencji w umowie o pracę

12.10.2018

Jakie skutki niesie dla Ciebie zakaz konkurencji w umowie o pracę

Skutki zakazu konkurencji w umowie o pracę Kancelaria radców prawnych dubiel & Sawinda Warszawa

Skutki zakazu konkurencji w umowie o pracę Kancelaria radców prawnych dubiel & Sawinda Warszawa

Mądry pracodawca wie, że w swojego pracownika trzeba inwestować. Lojalny pracownik, pragnący rozwoju zawodowego doceni możliwość udziału w szkoleniach oraz wykazywania się inicjatywą. Normalnym jest także to, że pracownik chce więcej zarabiać i może podejmować zlecenia „na boku”. W jaki sposób pracodawca może zadbać o to, by jego inwestycja nie służyła konkurencji? Ano właśnie – zakaz konkurencji… Jest on wprowadzany również wówczas, gdy zatrudniony pracownik ma dostęp do informacji niezwykle istotnych, których upublicznienie mogłoby prowadzić do poniesienia szkody przez pracodawcę.

 

Co rozumieć przez zakaz konkurencji?

 

Zgodnie z treścią tego zakazu pracownik nie może prowadzić działalności konkurencyjnej wobec pracodawcy ani świadczyć takich usług innej osobie prowadzącej działalność (niezależnie od formy umowy – zakaz dotyczy świadczenia usług zarówno w ramach stosunku pracy jak i na innej podstawie, np. umowy cywilnoprawnej).  W razie złamania zakazu konkurencji pracownik może otrzymać wypowiedzenie, a nawet ponieść odpowiedzialność materialną, jeżeli sąd stwierdzi, że w związku z naruszeniem zakazu pracodawca poniósł szkodę.

 

Umowa może zostać podpisana w trakcie trwania stosunku pracy i może obowiązywać przez okres jego trwania, a także w trakcie określonego okresu po rozwiązaniu umowy o pracę. Nie można podpisać umowy o zakazie „na zawsze”, a umowa bez określenia czasu trwania nie jest ważna.

 

Zakaz może stracić moc przed czasem, jeżeli przedsiębiorca, z którym podpisaliśmy zakaz zaprzestał działalności w określonej dziedzinie, z której pracownik posiadał ważne informacje lub jeżeli przedsiębiorca sam je upublicznił.

 

Zakaz konkurencji w trakcie trwania stosunku pracy

 

Wypowiedzenie czy bez wypowiedzenia?

 

Wypowiedzenie umowy jest standardowym sposobem na rozwiązanie umowy o pracę, jednakże jeżeli ta była zawarta na czas nieokreślony, pracodawca musi przestawić konkretne powody, dla których wypowiada umowę pracownikowi. W przypadku wypowiedzenia umowy w związku ze złamaniem zakazu konkurencji, szef powinien przedstawić konkretne przykłady złamania tego zakazu. Nie wystarczą tu przypuszczenia czy też argumentowanie utratą zaufania wobec pracownika.

 

Faktem jest, że pracodawca może nas zwolnić bez wypowiedzenia w przypadku wyjątkowo ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych. Wówczas działalność, którą łamiemy zakaz konkurencji musiałaby zostać wykonana umyślnie lub skutkować poważnym narażeniem interesów pracodawcy. Pracodawca nie może też zerwać stosunku pracy bez wypowiedzenia, jeżeli minął miesiąc od momentu powzięcia wiedzy na temat złamania zakazu przez pracownika.

Odpowiedzialność materialna

 

Warto wiedzieć, że jeżeli pracodawca chce, by pracownik poniósł odpowiedzialność materialną za złamanie zakazu, jest zobowiązany do określenia wysokości strat oraz wytłumaczyć w jaki sposób pracownik przyczynił się do szkody. Dowieść trzeba więc nie tylko złamania zakazu, ale również faktu poniesienia szkody przez pracodawcę w następstwie działań pracownika.

 

W zależności od motywacji i świadomości pracownika podczas złamania zakazu wyróżnia się dokonanie szkody z winy umyślnej lub nieumyślnej. W przypadku winy nieumyślnej mówi się o tzw. lekkomyślności, która polega na tym, że pracownik przewiduje, że jego działania mogą zaszkodzić pracodawcy, ale wierzy, że uda mu się tego uniknąć. Istnieje też możliwość dopuszczenia się niedbalstwa – pracownik nie domyśla się, że może doprowadzić do szkody, chociaż powinien. Jeżeli szkoda powstanie z winy nieumyślnej pracownika odpowiada on do faktycznej wysokości straty. Odpowiedzialność pracownika nie może też wynieść więcej niż wartość jego 3-miesięcznego wynagrodzenia w momencie wyrządzenia szkody.

 

W przypadku umyślnego złamania zakazu konkurencji i spowodowania szkody pracodawcy, pracownik zobowiązany jest odpowiadać nie tylko za straty, ale także za utracone korzyści przedsiębiorcy. Nie obowiązuje tu limit 3-miesięcznego wynagrodzenia. Pracownik odpowiada pokrycie wszystkich wyrządzonych szkód.

 

Nie jest dopuszczalne stosowanie kar umownych w przypadku złamania zakazu konkurencji obowiązującego w trakcie trwania stosunku pracy. Ustawa w sposób kompleksowy i wyczerpujący reguluje kwestie rekompensowania pracodawcy szkody, jaką poniósł w związku z tym, że pracownik naruszył zakaz konkurencji, zaś zastrzeganie dodatkowych kar umownych z tego tytułu byłoby sprzeczne z tym wyczerpującym uregulowaniem.

 

Zakaz konkurencji po ustaniu stosunku pracy

 

Jeżeli pracownik w czasie trwania pracy ma dostęp do jakichś szczególnie ważnych danych lub wiedzy, pracodawca może chcieć podpisać zakaz konkurencji przez określony czas (musi on być zawarty w umowie o zakazie konkurencji) po ustaniu stosunku pracy. W tym przypadku umowa może zawierać informację o ustalonej karze umownej za złamanie zakazu. Pracodawca w sytuacji złamania zakazu konkurencji może domagać się od pracownika zwrotu wypłaconego mu odszkodowania lub odszkodowania za poniesione straty.

 

W umowie o zakazie konkurencji po ustaniu zatrudnienia konieczne jest zawarcie informacji o kwocie odszkodowania, które otrzymywać będzie pracownik przez czas trwania zakazu – nie mniejszego niż 25% otrzymywanego wynagrodzenia miesięcznie. Warto wiedzieć, że przepisy chronią nie tylko pracodawców. Jeżeli szef wymaga od Ciebie podpisania zakazu konkurencji, ma obowiązek podać kwotę odszkodowania, jeżeli tego nie zrobi, jako pracownik masz prawo dochodzić odszkodowania na drodze sądowej – jeżeli nie otrzymałeś wynagrodzenia w określonym terminie, możesz również uważać zakaz konkurencji jako nieobowiązujący. Zakaz konkurencji może także stracić ważność, jeżeli ustaną przyczyny, dla których został on wprowadzony.

 

Ważne jest, żeby umowa o zakazie konkurencji zawierała opis czynności, których pracownik nie może wykonywać na rzecz innego przedsiębiorcy lub klientów w trakcie trwania zakazu oraz zakres terytorialny, na którym zakaz jest ważny.

ZOBACZ WSZYSTKIE

Dubiel & Sawinda 2017 Wszelkie Prawa Zastrzeżone Projekt & Realizacja Strony internetowe Warszawa