PRAWO ŁATWIEJ

Zaliczka czy zadatek – czym się różnią i co nam dają?

02.01.2019

Zaliczka czy zadatek – czym się różnią i co nam dają?

Zadatek a zaliczka - jaka jest różnica Warszawa - prawnik

Zadatek a zaliczka - jaka jest różnica Warszawa - prawnik

 

Zwykle w przypadku podpisywania umowy przedwstępnej, ale także wykonania dzieła czy krótkoterminowego wynajmu lokalu przekazujemy pewne sumy pieniężne, które nie stanowią całości kosztów, a jedynie ich część. W przypadku niewykonania umowy przez jedną ze stron o skutkach finansowych decyduje to czy wpłacona kwota została wręczona jako zadatek czy zaliczka. Czym się różnią i które z nich jest korzystniejsze? Odpowiedzi na te pytania znaleźć możemy w Kodeksie Cywilnym.

 

 

 

Zadatek

 

 

 

O zadatku możemy przeczytać w art. 394 KC. W wielu przypadkach jest podobny do zaliczki. Tak jak ona jest wpłacany na poczet wykonania umowy. Jeżeli dojdzie do wykonania umowy, to konieczne będzie dopłacenie pozostałej kwoty, która łącznie  z zadatkiem będzie równa kwocie zakupu wymienionej w umowie.

 

 

 

Jeżeli nie ma możliwości zaliczenia zadatku, który został wpłacony na poczet wzajemnego świadczenia jednej ze stron, musi on zostać zwrócony.

 

 

 

Inaczej dzieje się, gdy umowa nie zostanie wykonana przez jedną ze zobowiązanych stron. Jeżeli zobowiązania nie wykonała ta strona, która dała zadatek, wówczas druga strona może zachować zadatek i bez wyznaczania dodatkowego terminu na wykonanie zobowiązania przez drugą stronę od umowy odstąpić. Osoba, która zapłaciła zadatek, ale nie mogła zrealizować pozostałej płatności ze względu na brak realizacji umowy przez drugą stronę może żądać wpłacenia przez nią dwukrotnie wyższej od zadatku kwoty.

 

 

 

Zadatek możemy więc traktować jako swoistą rekompensatę za niewywiązanie się jednej ze stron z postanowień umowy.

 

 

 

Czy zadatek zawsze jest bezzwrotny?

 

 

 

Niekoniecznie. Ustawa przewiduje wyjątki od bezzwrotności tej kwoty.

 

 

 

Zadatek podlega zwrotowi, jeżeli umowa została rozwiązana bez winy (lub celowego działania), którejś ze stron. Chodzi o takie okoliczności, w których żadna ze stron nie ponosi odpowiedzialności za rozwiązanie umowy lub wręcz przeciwnie, obie strony ponoszą odpowiedzialność.

 

 

 

Dodatkowo, jeżeli zwrotu żąda osoba, która zadatek wpłaciła, ale która ponosi odpowiedzialność za odstąpienie od umowy/jej niewykonanie, najprawdopodobniej osoba taka zadatku nie otrzyma (taką decyzję podjął Sąd Najwyższy 20 stycznia 2016, sygnatura akt V CSK 293/15).

 

 

 

Ile właściwie powinien wynosić zadatek?

 

 

 

O tym w ustawie nie wspominano. Oznacza to, że ustalenie jego wysokości pozostawiono stronom umowy. Biorąc jednak pod uwagę funkcję tej opłaty, można stwierdzić, że kwota ta nie powinna być bardzo wysoka w stosunku do ceny np. sprzedawanej nieruchomości.

 

 

 

Zwykle zadatek wynosi około 10-20 procent ceny przedmiotu umowy. W jednym z wyroków Sąd Najwyższy wskazał, że wysokość zadatku powinna być świadczeniem pozostającym w odpowiednim stosunku do wartości przedmiotu umowy. Ustalenie zbyt wysokiego zadatku stanowić miało próbę obejścia prawa, co sprawi, że zadatek będzie niezgodny z prawem.

 

 

 

Zaliczka

 

 

 

To czym się właściwie różni zaliczka od zadatku? Zaliczka po prostu podlega zwrotowi. Jeżeli umowa nie zostanie ostatecznie zawarta, wpłaconą kwotę należy zwrócić w określonym terminie i formie. Na tą formę możemy się zdecydować, jeżeli nie wątpimy w to, że do zawarcia umowy dojdzie, więc nie musimy zabezpieczać transakcji. Można umówić się na zaliczkę, jeśli nie zależy nam aż tak bardzo na transakcji. Jeżeli jest dla nas wyjątkowo istotna, warto zabezpieczyć się zadatkiem.

 

 

 

To po co właściwie ta zaliczka? Zapis w umowie umożliwia nam np. starania o odszkodowanie, jeżeli nie otrzymaliśmy zaliczki. Warto wiedzieć, że jeżeli zaliczka została pobrana, osoba wykonująca świadczenie nie może odstąpić od umowy, bez wyznaczenia dodatkowego terminu na wywiązanie się z warunków umowy.

 

 

 

Jeżeli zaliczka wpłacana jest na poczet wykonania usługi podlega zwrotowi, można odliczyć od niej koszty, które zostały już poniesione w związku z realizacją umowy. Nie ma takiej możliwości wykonawca usługi lub sprzedający, jeżeli umowa zabezpieczona jest zadatkiem zamiast zaliczki.

 

ZOBACZ WSZYSTKIE

Dubiel & Sawinda 2017 Wszelkie Prawa Zastrzeżone Projekt & Realizacja Strony internetowe Warszawa